Kita biasa fikir bank buat duit dengan cara mudah.

Ambil duit simpanan orang ramai. Pinjamkan kepada orang lain. Kenakan faedah lebih tinggi daripada apa yang dibayar kepada penyimpan.

Tetapi dunia bank pelaburan jauh berbeza.

Pelanggan mereka bukan orang yang mahu buat pinjaman kereta RM100,000. Pelanggan mereka ialah syarikat besar, kerajaan, dana pencen, hedge fund dan orang yang mengurus berbilion dolar.

Bila jumlah wang yang bergerak begitu besar, sedikit sahaja caj sudah boleh menjadi pendapatan yang sangat besar.

Mereka jual nasihat yang boleh bernilai jutaan

Bayangkan sebuah syarikat mahu membeli pesaingnya.

Harga syarikat sasaran mungkin berbilion.

Masalahnya bukan sekadar menentukan harga.

Pembeli perlu tahu sama ada syarikat itu sebenarnya berbaloi dibeli, cara membiayai pembelian, risiko hutang, kesan kepada pemegang saham, struktur transaksi dan berapa harga maksimum yang masih masuk akal.

Di sinilah bahagian merger and acquisition, atau M&A, masuk.

Bank pelaburan mempunyai pasukan yang membina model kewangan, menilai syarikat, mencari pembeli atau penjual, menyediakan strategi rundingan dan membantu transaksi sehingga selesai.

Mereka kemudian mengenakan advisory fee.

Untuk Goldman Sachs sahaja, pendapatan advisory pada 2025 mencecah AS$4.73 bilion. Keseluruhan investment banking fees pula berjumlah sekitar AS$9.34 bilion.

Bank bukan mendapat wang kerana menghasilkan kilang atau barang.

Mereka dibayar kerana membantu transaksi besar berlaku.

IPO pula bisnes yang lain

Katakan sebuah syarikat swasta mahu masuk pasaran saham.

Ia tak boleh sekadar berkata:

“Esok kami nak jual saham kepada orang ramai.”

Syarikat perlu menentukan berapa banyak saham hendak dijual, anggaran nilai syarikat, harga saham, siapa bakal membeli dan bagaimana hendak memastikan terdapat permintaan.

Bank pelaburan akan membantu mengurus proses ini.

Ini dipanggil underwriting.

Bank boleh membantu membeli atau menempatkan saham kepada pelabur institusi, membina buku permintaan dan membawa syarikat bertemu pengurus dana.

Di sinilah network bank menjadi sangat bernilai.

Sebuah syarikat mungkin mempunyai produk hebat.

Tetapi Goldman Sachs, Morgan Stanley atau JPMorgan mempunyai hubungan dengan ribuan pelabur yang mengawal jumlah modal yang sangat besar.

Mereka tahu siapa mungkin mahu membeli saham tersebut.

Mereka tahu siapa patut dihubungi.

Dan mereka tahu cara membawa transaksi ke pasaran.

Goldman Sachs memperoleh sekitar AS$1.78 bilion daripada equity underwriting dan AS$2.83 bilion daripada debt underwriting pada 2025.

Bukan saham sahaja, hutang pun boleh dijual

Syarikat yang perlukan wang sebenarnya mempunyai dua pilihan besar.

Jual sebahagian pemilikan melalui saham.

Atau berhutang.

Kalau sebuah syarikat mahu mendapatkan dana besar tanpa menjual pemilikan, ia boleh menerbitkan bon.

Sekali lagi bank pelaburan masuk sebagai orang tengah.

Bank membantu menentukan kadar, tempoh bon, struktur hutang dan mencari pelabur yang mahu membelinya.

Jadi bank boleh mendapat bayaran sama ada syarikat mengumpul modal melalui saham atau hutang.

Selagi modal perlu bergerak, ada peluang untuk bank mendapat fee.

Trading pula mesin yang berjalan setiap hari

M&A dan IPO boleh memberi pendapatan besar.

Tetapi ia tidak berlaku setiap hari.

Trading pula berlaku hampir sepanjang masa pasaran dibuka.

Bank pelaburan membantu hedge fund, dana pencen, syarikat insurans dan pengurus aset membeli serta menjual saham, bon, mata wang, komoditi dan derivatif.

Salah satu model paling asas ialah market making.

Bank mungkin bersedia membeli sesuatu aset pada satu harga dan menjual pada harga sedikit lebih tinggi.

Perbezaan kecil itu dipanggil spread.

Spread mungkin nampak kecil.

Tetapi apabila transaksi bernilai berbilion dilakukan berulang kali, jumlahnya menjadi besar.

Goldman Sachs merekodkan lebih AS$14.5 bilion pendapatan FICC pada 2025, melibatkan fixed income, currencies dan commodities.

Tapi bukankah bank boleh trade guna duit sendiri?

Dulu aktiviti ini jauh lebih bebas.

Bank boleh menggunakan modal sendiri untuk membuat pertaruhan besar dalam pasaran.

Selepas krisis kewangan 2008, Amerika Syarikat memperkenalkan Volcker Rule.

Secara umum, peraturan itu menghadkan bank daripada melakukan proprietary trading menggunakan modal bank semata-mata untuk mencari keuntungan.

Tetapi market making, aktiviti pelanggan dan beberapa bentuk hedging masih dibenarkan dalam keadaan tertentu.

Jadi trading moden di bank besar banyak berkisar tentang aliran transaksi pelanggan, menyediakan kecairan dan pembiayaan pasaran.

Duit yang lebih stabil datang daripada pengurusan aset

Ada satu masalah dengan M&A dan IPO.

Pendapatannya tidak konsisten.

Kalau ekonomi lemah dan syarikat takut membuat acquisition, jumlah deal jatuh.

Sebab itu bank besar suka perniagaan asset management dan wealth management.

Mereka mengurus wang pelanggan kemudian mengenakan yuran berdasarkan jumlah aset yang diurus.

Ini lebih menarik kerana fee boleh masuk setiap tahun.

Morgan Stanley misalnya memperoleh AS$31.8 bilion net revenue daripada Wealth Management pada 2025 dan AS$6.5 bilion daripada Investment Management.

Sebab itu banyak bank hari ini mahu membina pendapatan yang lebih berulang, bukan bergantung sepenuhnya kepada deal besar.

Jadi kenapa syarikat bayar mereka begitu mahal?

Di sinilah sebenarnya kita boleh nampak nilai bank pelaburan.

Bukan semata-mata kerana mereka pandai buat Excel.

Ada empat aset yang susah ditiru.

Pertama, hubungan.

Banker mungkin mengenali CEO, pemilik dana, kerajaan dan pelabur besar selepas puluhan tahun membina hubungan.

Kedua, distribution.

Kalau sebuah syarikat mahu menjual saham atau bon bernilai berbilion, bank besar mempunyai rangkaian pembeli.

Ketiga, balance sheet.

Bank besar mempunyai modal yang membolehkan mereka menyediakan pembiayaan, liquidity dan mengambil sebahagian risiko transaksi.

Keempat, kepercayaan.

Apabila transaksi melibatkan jumlah luar biasa besar, lembaga pengarah tidak mahu menyerahkannya kepada pihak yang belum pernah mengurus transaksi sebesar itu.

Nama bank itu sendiri menjadi sebahagian daripada produk.

Investment bank, commercial bank dan hedge fund bukan benda sama

Commercial bank banyak membuat duit daripada deposit, pinjaman dan perbezaan kadar faedah.

Hedge fund pula mengumpul wang pelabur lalu cuba menghasilkan pulangan dengan membuat pelaburan.

Investment bank berada di tengah.

Mereka membantu syarikat mendapatkan modal, membeli syarikat lain, menjual syarikat, menerbitkan saham dan bon serta membantu institusi besar berdagang.

Hari ini sempadannya boleh bercampur.

JPMorgan dan Bank of America misalnya mempunyai perniagaan commercial banking serta investment banking di bawah kumpulan yang sama.

Tetapi cara setiap bahagian menghasilkan wang masih berbeza.

Bisnes sebenar Wall Street ialah menjadi orang tengah

Apabila dilihat dari jauh, model ini nampak sangat kompleks.

Derivatif.

IPO.

M&A.

Bon.

Trading.

Structured finance.

Tetapi prinsip asasnya sebenarnya mudah.

Ada pihak mempunyai wang.

Ada pihak perlukan wang.

Ada pihak mahu membeli aset.

Ada pihak mahu menjual.

Bank pelaburan duduk di tengah dan membantu kedua-duanya bertemu.

Semakin besar transaksi, semakin bernilai akses kepada rangkaian, modal, maklumat dan pengalaman mereka.

Sebab itu bank pelaburan boleh membuat wang ketika syarikat berkembang, ketika syarikat mahu dijual, ketika pasaran aktif malah ketika sebuah syarikat sedang menghadapi masalah kewangan.

Mereka bukan sekadar menjual nasihat.

Mereka menjual kemampuan untuk membuat modal bergerak.

Dan dalam dunia di mana trilion dolar bergerak antara syarikat, kerajaan dan pelabur setiap tahun, menjadi orang tengah yang dipercayai boleh menjadi salah satu bisnes paling menguntungkan di dunia.